Giám sát OCOP phải thực chất, không mang tính hình thức

Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản xác định công tác giám sát, hậu kiểm sản phẩm OCOP là nhiệm vụ xuyên suốt trong quản lý nhà nước về chất lượng và an toàn thực phẩm, với quan điểm OCOP không phải là “danh hiệu một lần”. Trong năm 2025, Chi cục đã chủ trì, phối hợp kiểm tra, giám sát 140 cơ sở có sản phẩm OCOP, lấy 226 mẫu sản phẩm để kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn thực phẩm, qua đó kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định.

Năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng các ngành, địa phương tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP của tỉnh

Hoạt động giám sát tập trung vào các nội dung cốt lõi như: Điều kiện sản xuất, chế biến; việc duy trì các tiêu chí OCOP đã được công nhận; ghi nhãn hàng hóa, sử dụng logo OCOP; truy xuất nguồn gốc và tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm. Qua kiểm tra, những tồn tại, hạn chế được chỉ rõ, giúp các cơ sở kịp thời khắc phục, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và bảo vệ uy tín, thương hiệu OCOP của tỉnh.

Điểm khác biệt trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm OCOP của Chi cục là không tách rời kiểm tra, giám sát với hướng dẫn, hỗ trợ. Thực tế cho thấy, nhiều hợp tác xã, hộ sản xuất nhỏ lẻ còn gặp khó khăn trong việc duy trì điều kiện an toàn thực phẩm, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, ghi nhãn hay áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến. Vì vậy, trong mỗi đợt kiểm tra, giám sát, cán bộ của Chi cục đều trực tiếp trao đổi, phân tích nguyên nhân tồn tại và hướng dẫn cụ thể cách khắc phục, giúp cơ sở từng bước hoàn thiện điều kiện sản xuất, chế biến và quản lý chất lượng.

Song song với đó, Chi cục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn nâng cao năng lực cho các chủ thể OCOP. Trong năm, đã tổ chức 127 lớp tập huấn chuyên môn và chương trình mục tiêu quốc gia, thu hút hơn 5.700 lượt người tham dự; phát hàng nghìn tài liệu hướng dẫn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và ghi nhãn hàng hóa. Qua đó, nhiều cơ sở OCOP đã thay đổi nhận thức, coi chất lượng là yếu tố cốt lõi cho phát triển bền vững.

Dấu ấn từ sự đồng hành của cơ quan quản lý

Cán bộ Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản kiểm tra thực phẩm nông sản tại siêu thị

Kết quả đạt được trong nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP có sự đóng góp quan trọng của Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản. Không chỉ thực hiện chức năng kiểm tra, xử lý vi phạm, cán bộ Chi cục còn đóng vai trò là người đồng hành, hỗ trợ các hợp tác xã, cơ sở sản xuất trong suốt quá trình duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm. Ông Nguyễn Khắc Tuân, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản chia sẻ: Mỗi đợt kiểm tra không chỉ là thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước mà còn là dịp để chúng tôi lắng nghe, trao đổi và đồng hành cùng cơ sở. Công tác giám sát không nhằm bắt lỗi, mà giúp các chủ thể OCOP thực hiện đúng quy định, nâng cao chất lượng sản phẩm và hướng tới phát triển bền vững.”

Tinh thần trách nhiệm, sự gần gũi và cách làm linh hoạt của Chi cục đã tạo được niềm tin, giúp các hợp tác xã, các cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP chủ động hợp tác, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm. Ông Tống Văn Viện, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông sản Phú Lương (xã Hợp Thành) cho biết: Nhờ được hướng dẫn kịp thời, quy trình sản xuất của hợp tác xã từng bước được hoàn thiện, chất lượng sản phẩm ổn định hơn, việc tiêu thụ cũng thuận lợi, tạo nền tảng để sản phẩm OCOP nâng hạng và phát triển lâu dài.

Ông Tống Văn Viện, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông sản Phú Lương trao đổi với các xã viên về chăm sóc cây chè

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm

Bên cạnh kiểm tra trực tiếp, Chi cục chú trọng phát huy vai trò của công tác kiểm nghiệm và ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm OCOP. Việc duy trì hệ thống phòng thử nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017 giúp nâng cao độ tin cậy của kết quả phân tích, cung cấp căn cứ khoa học phục vụ công tác hậu kiểm và hướng dẫn cơ sở cải tiến quy trình sản xuất.

Cùng với đó, Chi cục đã hướng dẫn các cơ sở có sản phẩm OCOP tham gia Hệ thống phần mềm “Quản lý chất lượng nông sản - Thái Nguyên”, góp phần minh bạch thông tin sản phẩm, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ. Thông qua hệ thống này, cán bộ quản lý có thêm công cụ theo dõi, giám sát, kịp thời cảnh báo rủi ro và hỗ trợ cơ sở khắc phục tồn tại.

Thực tiễn triển khai cho thấy, cách làm kết hợp giám sát với hướng dẫn, hỗ trợ đã mang lại hiệu quả rõ nét trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm OCOP. Các chủ thể OCOP không chỉ nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với chất lượng sản phẩm mà còn từng bước nâng cao năng lực sản xuất, quản lý và tiếp cận thị trường.

Các sản phẩm OCOP đã góp phần nâng cao thu nhập của người sản xuất

Trong thời gian tới, Chi cục tiếp tục xác định giám sát chất lượng OCOP là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài; đồng thời phát huy hơn nữa vai trò hướng dẫn, hỗ trợ của đội ngũ cán bộ, viên chức. Đây chính là nền tảng quan trọng để nâng cao uy tín, giá trị thương hiệu OCOP của tỉnh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và người tiêu dùng, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và thúc đẩy tiến trình xây dựng nông thôn mới.