Vườn bí xanh - sắc màu đặc sản

Điểm nhấn đầu tiên khi đến Thượng Minh chính là những vườn bí xanh thơm trải dài khắp triền núi, ruộng đồng. Vào mùa, những quả bí căng tròn, xanh mướt treo lủng lẳng như những “chiếc đèn lồng” thiên nhiên.

Khách đến đây không chỉ ngắm nhìn, chụp ảnh mà còn có thể cùng bà con tham gia thu hoạch, tìm hiểu cách chăm bón, thậm chí tự tay chế biến một món ăn từ bí xanh ngay tại vườn. Cảm giác khi cắt một quả bí nặng trĩu tay, nghe tiếng giàn lá xào xạc trong gió, rồi hít căng mùi hương thơm đặc trưng mát lành thoang thoảng là trải nghiệm khiến nhiều người không nỡ rời.

Bí xanh thơm từ lâu đã trở thành “thương hiệu” của Thượng Minh nói riêng và cả vùng hồ Ba Bể nói chung

Hiện nay nhiều hộ nông dân, hợp tác xã đã mở rộng diện tích trồng, vừa cung cấp cho thị trường, vừa phục vụ khách du lịch. Sản phẩm bí xanh còn được chế biến thành trà bí, mứt bí, giúp kéo dài hương vị đặc trưng của núi rừng Thái Nguyên.

Ruộng bậc thang nếp Tài - hạt ngọc núi rừng

Đi dọc bản làng, du khách dễ dàng bắt gặp những thửa ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp. Mỗi mùa, ruộng lại khoác lên mình một sắc màu khác: Xanh non mơn mởn khi lúa thì con gái, vàng óng ả khi vào mùa gặt, hay lấp lánh sương sớm trong buổi bình minh.

Những thửa ruộng bậc thang tầng tâng, lớp lớp tại thôn Phiêng Phàng, xã Thượng Minh

Tại Thượng Minh, cây lúa nếp Tài đã gắn bó với biết bao thế hệ người Dao Quế Lâm. Hạt nếp căng tròn, dẻo thơm, khi đồ thành xôi thường được ăn cùng thịt lợn bản, gà đồi hoặc đơn giản là muối vừng. Nhưng hương vị lại đọng lại sâu sắc, bởi nó gắn với không khí trong lành của núi rừng và sự chân tình mộc mạc của người dân.

Người Dao Quế Lâm, thôn Phiêng Phàng, xã Thượng Minh thu hoạch lúa nếp Tài

Người nông dân Thượng Minh thường chia sẻ vui rằng: “Ăn một bát xôi nếp Tài là có thể đi bộ cả buổi mà không mệt.” Và quả thật, giữa trời xanh mây trắng, thưởng thức một nắm xôi dẻo thơm ngon, bạn sẽ thấy lòng mình cũng đầy ắp năng lượng.

Cá hồi, cá tầm suối lạnh - hương vị bất ngờ

Một điều ít ai ngờ nữa là khi đến với Thượng Minh, chúng ta còn được thưởng thức món cá hồi, cá tầm được nuôi dưỡng từ chính dòng suối trong lành nơi đây. Nhờ nguồn nước mát lạnh quanh năm, mô hình nuôi cá hồi, cá tầm ở Thượng Minh đã phát triển thành công và trở thành một điểm trải nghiệm thú vị cho du khách.

Trại nuôi cá tầm, cá hồi tại thôn Phiêng Phàng, xã Thượng Minh

Đến đây, bạn có thể ghé thăm trại nằm ở lưng chừng núi Pù Lầu, tận mắt nhìn đàn cá hồi, cá tầm bơi tung tăng dưới làn nước trong veo. Sau đó, được thưởng thức những món ăn chế biến ngay tại chỗ: Gỏi cá cuốn lá rừng, cá nướng than hồng, lẩu cá nghi ngút khói trong tiết trời se lạnh. Vị béo ngậy, ngọt thanh của cá hòa quyện cùng gia vị cay nồng của muối ớt chỉ thiên khiến hương vị trở nên khó quên.

Vườn trúc, thác nước: Điểm check-in không thể bỏ lỡ

Không chỉ nổi tiếng bởi sản vật, Thượng Minh còn níu chân du khách nhờ khung cảnh thiên nhiên đầy chất thơ. Vườn trúc xanh mướt, những hàng trúc thẳng tắp, cao vút, ánh sáng xuyên qua kẽ lá tạo nên bức tranh huyền ảo như trong phim. Giới trẻ thường gọi nơi đây là “rừng trúc Kyoto phiên bản Việt Bắc” và quả thực, khung cảnh ấy đủ để khiến bất kỳ tín đồ check-in nào phải xiêu lòng.

Rừng trúc Pù Lầu, xã Thượng Minh

Tiếp đó, những con thác nhỏ ẩn mình giữa rừng già cũng là điểm đến không thể bỏ qua. Nước từ trên cao đổ xuống trắng xóa, bọt tung mù, hơi nước mát lạnh phả vào da thịt. Tiếng thác hòa cùng tiếng gió, tiếng chim rừng tạo nên bản hòa ca thiên nhiên trong trẻo. Một buổi picnic bên thác, cùng thưởng thức vài món ăn bản địa, sẽ mang đến trải nghiệm “đúng chất Thượng Minh”, vừa mộc mạc, vừa lãng mạn.

Hướng đi bền vững của du lịch cộng đồng

Những năm gần đây, Thượng Minh bắt đầu chú trọng hơn tới việc phát triển du lịch gắn với nông - lâm nghiệp. Các hộ gia đình mở homestay, đẩy mạnh giới thiệu đặc sản như: Bí xanh thơm, nếp Tài, cá hồi, cá tầm, mật ong rừng, rượu ngô men lá… không chỉ tại địa phương mà còn thông qua các hội nghị, hội chợ thương mại, sàn giao dịch điện tử. Khách đến tham quan, trải nghiệm mô hình nông nghiệp ngày càng tăng. Do đó người dân vừa quảng bá được sản vật quê hương, vừa có thêm thu nhập. Quan trọng nhất là giữ được bản sắc để du khách thấy Thượng Minh mộc mạc, đáng nhớ.

Sự tham gia chủ động của người dân cho thấy du lịch cộng đồng không chỉ là xu hướng mà đã trở thành nhu cầu tất yếu, giúp nâng cao thu nhập và giữ gìn bản sắc văn hóa. Thượng Minh đang đi đúng hướng khi chọn phát triển “xanh”, gắn sản xuất nông - lâm nghiệp với khai thác tiềm năng du lịch.

Du khách tham quan, trải nghiệm các sản phẩm nông sản tại Hợp tác xã Yến Dương, xã Thượng Minh

Trên hành trình du lịch hồ Ba Bể - viên ngọc xanh của núi rừng Việt Bắc, bạn hay ghé thăm Thượng Minh để trải nghiệm một lịch trình du lịch ngắn mà trọn vẹn. Buổi sáng, tham quan vườn bí xanh, chụp ảnh, cùng bà con hái bí và nếm thử những món ăn chế biến tại chỗ; sau đó, đi bộ dọc ruộng bậc thang, tìm hiểu cuộc sống canh tác của người dân. Buổi trưa, thưởng thức mâm cơm bản địa với xôi nếp Tài, cá hồi nướng, rau rừng chấm chẩm chéo, nhâm nhi chén rượu ngô men lá. Buổi chiều, dạo bước trong vườn trúc, hít thở không khí mát lành, sau đó ghé thác nước để picnic, tận hưởng vẻ đẹp hùng vĩ của đại ngàn. Buổi tối, quây quần bên bếp lửa trong những ngôi nhà người Dao Quế Lâm, thôn Phiêng Phàng để cùng nhau chia sẻ câu chuyện thú vị về cuộc sống thường nhật của người dân bản địa.

Thượng Minh chưa phải là điểm du lịch quá quen thuộc, nhưng chính sự nguyên sơ, bình dị ấy lại làm nên sức hút đặc biệt. Nơi đây không chỉ là vùng đất của nông nghiệp xanh, mà còn là hành trình trải nghiệm giúp du khách hiểu thêm về sự gắn bó của con người với thiên nhiên.

Nếu có cơ hội, hãy một lần ghé Thượng Minh để cảm nhận nhịp sống chậm rãi, trong lành, để lắng nghe tiếng suối róc rách, tiếng gió ngàn xao động. Và để mang theo mình những ký ức xanh mát, ký ức về một vùng đất đang vươn mình từ nông nghiệp lên du lịch, từ bản làng bình dị thành điểm hẹn trải nghiệm đáng nhớ trong hành trình khám phá Việt Bắc.