Đại sứ La Quý Ba trình Quốc thư lên Chủ tịch Hồ Chí Minh (Thái Nguyên, ngày 1/9/1954). Ảnh tư liệu

Ông Chu Vân Trung năm nay đã ngoài 70 tuổi, là người con của vùng đất xã La Bằng, tỉnh Thái Nguyên (trước đây là xã Tiên Hội, huyện Đại Từ). Nơi ông sống chỉ cách đồi Giang chưa đầy 2 cây số. Với ông, đồi Giang không chỉ là một địa danh lịch sử, mà là một phần máu thịt, là ký ức thiêng liêng gắn liền với lòng tự hào dân tộc.

“Ngày còn nhỏ, tôi thường theo cha lên đồi hái chè, nghe các cụ kể chuyện về ngày 1/9/1945, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhận quốc thư của Đại sứ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa La Quý Ba tại lán nhỏ trên đỉnh đồi này. Lúc ấy tôi chưa hiểu hết ý nghĩa, nhưng ánh mắt trang nghiêm của các cụ khi kể chuyện khiến tôi không thể nào quên" - ông Trung nhớ lại. Năm 2011, khi di tích được công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh, ông Trung tình nguyện nhận trách nhiệm trông coi với tình yêu và lòng tự hào với lịch sử dân tộc.

Đồi Giang - nơi ghi dấu sự kiện Lễ nhận Quốc thư đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Với ông Chu Vân Trung, giữ gìn Di tích đồi Giang không đơn thuần là lau dọn, trông coi, mà là một hành trình gìn giữ ký ức dân tộc bằng tất cả tâm huyết và tình yêu lịch sử. Không có bảng phân công, nhưng ông vẫn đều đặn lên đồi mỗi ngày. Ông tự tay quét từng bậc đá, phát cỏ quanh bia tưởng niệm, kiểm tra mái lán tiếp khách, dọn dẹp khuôn viên. Mỗi chi tiết, mỗi vật dụng đều được ông chăm chút như thể đang gìn giữ một phần linh hồn của dân tộc. 

Không chỉ giữ gìn vật chất, ông còn là người truyền lửa ký ức. Ông sưu tầm tư liệu, ghi chép lời kể của các bậc cao niên, những cán bộ văn hóa. Khi có đoàn học sinh, du khách đến tham quan, tìm hiểu, ông kể chuyện bằng giọng mộc mạc, nhưng đầy cảm xúc. Nhiều em nhỏ đã lặng đi khi nghe ông kể về buổi tiếp nhận Quốc thư đầu tiên - một khoảnh khắc khẳng định thêm chủ quyền và nền độc lập của nước Việt Nam. “Tôi không học sử, nhưng tôi nhớ từng chi tiết qua lời kể của các cụ. Tôi muốn truyền lại cho thế hệ sau, để họ hiểu rằng đất nước ta đã được xây dựng từ những điều giản dị nhưng thiêng liêng như thế" - ông Chu Vân Trung chia sẻ.

Từng tư liệu lịch sử, từng bức ảnh tại Di tích được ông trông coi cẩn thận

Dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng ông Trung vẫn còn nhiều điều canh cánh trong lòng. Ông lo lắng khi khu Di tích chưa được đầu tư đúng mức, đường lên đồi còn khó đi, cơ sở vật chất xuống cấp, vẫn thiếu vắng những đoàn khách tham quan, tìm hiểu. Ông chia sẻ: "Tôi mong chính quyền địa phương và các cấp ngành quan tâm, bảo tồn bài bản hơn Di tích. Tôi cũng mong muốn đồi Giang sẽ được đưa vào các tour du lịch lịch sử - văn hóa của tỉnh, gắn với phát triển du lịch cộng đồng, để vừa bảo tồn di tích, vừa tạo sinh kế cho người dân địa phương".

Hơn 70 tuổi, ông Chu Vân Trung vẫn lặng lẽ với công việc lưu giữ những giá trị lịch sử trên đồi Giang

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, có một người đàn ông lặng lẽ bước từng bước trên con đường đất đỏ dẫn lên đồi Giang. Không bảng tên, không chức danh, ông chỉ có một tấm lòng son sắt với lịch sử dân tộc. Ông Chu Vân Trung - người giữ hồn đồi Giang là minh chứng sống động cho sức mạnh của lòng yêu nước bình dị. Ông luôn đau đáu nơi ghi dấu Quốc thư đầu tiên của nước Việt Nam luôn sẽ tiếp tục được tôn tạo, đầu tư xứng tầm và trở thành địa điểm tìm về dòng chảy lịch sử của dân tộc.